मनोरन्जन

दुलेगौँडा । नेपाली मौलिक लोक नृत्य बिस्तारै लोप हुने अवस्थामा छन्। कठघोरी, कर्मधर्मा, करहवा, करियाझुमरी, कुर्मी ख्याली, कौराहा, घसकट्टी, चण्डी जस्ता नृत्य पछिल्ला पुस्ताले सुनेका पनि छैनन्। जानकारहरुका अनुसार नेपालमा १६७ बढी लोकनृत्य रहेको छ। तीमध्ये गण्डकी प्रदेशमा कौराहा, सालैजो, घाटु, झ्याउरे, सोरठी, कुमारी र नचरी नाच प्रचलित भएपनि मौलिकता गुमाउदै गएको देखिन्छ। लोकसंस्कृती लोप हुँदा सांस्कृतिक विचलन आउने भएकाले संरक्षणको आवश्यक रहेको सरोकारवालाले बताएका छन्। शनिबार नेपाल संगीत तथा नाट्य प्रज्ञा प्रतिष्ठान नृत्य विभागद्धारा यहाँ आयोजित ‘नेपाली लोक नृत्यमा देखिएका चुनौती र समाधानका उपायहरु’ विषयक अन्तरक्रियामा सहभागी वक्ताले लोक संस्कृतीको मौलिकपन जोगाईराख्न अध्ययन अनुसन्धानको आवश्यकता औल्याए। ‘नयाँ चेत अनुसार लोक नृत्य परिमार्जित र परिस्कृत हुँदै गएको छ’, गण्डकी प्रदेशका आर्थिक माम...

काठमाडौं । नेपाली भाषा, साहित्य र संस्कृतिको संरक्षण आवश्यक रहेको स्रष्टाहरूले बताएका छन्। बिहीबार नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानले साहित्यकार तथा भारतको सिक्किमका पूर्वमुख्यमन्त्री पवन चाम्लिङको स्वागतमा आयोजित गरेका कार्यक्रममा सहभागी स्रष्टाहरूले नेपाली भाषा र संस्कृति महत्वपूर्ण रहेको बताए। ‘सिक्किम सरकारले नेपाली भाषा, साहित्य, धर्म, संस्कृतिको विकासका लागि काम गरेको छ,’ साहित्यकार चाम्लिङले भने, ‘सिक्किममा नेपाली भाषाबारे अध्ययन, अध्यापन गर्नुदेखि आदिकवि भानुभक्त आचार्यको प्रतिमा निर्माणसम्मको काम मेरो कार्यकालमा भएको थियो। हामी जहाँ बसेपनि हाम्रो पहिचान नेपाली हो।’ सिक्किममा राजनीति गरेपनि आफू नेपाली साहित्यकारमा आवद्ध भइरहेको उनले बताए। नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानका कुलपति गंगाप्रसाद उप्रेतीले चाम्लिङ बहुआयमिक व्यक्तित्व भएको बताए। ‘राजनीति र सिमानामा हामीलाई विभेद भए पनि भाषा, धर्म र...

इलाम । बढ्दो आधुनिकता र जीवनशैलीमा आएको परिवर्तनले नेपाली साहित्यमा बिरलै मात्र देख्न–पढ्न पाउने अवस्थामा पुगेको नाटक विधाको संरक्षणका लागि कलाकर्मी जुटेका छन्। जिल्लामा राष्ट्रिय लोक–नाटक महोत्सव आयोजना गरी त्यसैको माध्यमबाट देशको मौलिकता झल्काउन सरकारी र सामाजिक संघ–संस्था एकजुट भएका हुन्। यही माघ २६ देखि फागुन १ सम्म ९५ दिन० जिल्ला सदरमुकाम नाटकमय हुँदैछ। सातै प्रदेशका १–१ मौलिक नाटक मञ्चन गरिने महोत्सवमा प्रत्येक दिन नाटककै बारेमा कार्यशालासमेत हुनेछ। सांस्कृतिक संस्थान राष्ट्रिय नाचघरको आयोजना तथा इलाम नगरपालिकाअन्तर्गतको सहित्य, कला, संगीत प्रतिष्ठान र चेतना नाट्य समूहको सहआयोजनामा महोत्सव हुन लागेको हो। संस्थानले प्रत्येक प्रदेशबाट प्रतिनिधित्व रहनेगरी महोत्सवमा मञ्चन गरिने नाटक छनौट गरेको छ। त्यसमा आयोजक संस्थाले थप अर्को नाटक पनि मञ्चन गर्ने चेतना नाट्य समूहका अध्यक्ष सुरेश पोर्...

काठमाडौं । गायक सबिन राई एन्ड द फ्यारोहको ‘धन्यवाद’ र गायिका दुर्गा परियारको ‘वनफूल’ गीतले राजधानीमा शनिबार सम्पन्न हिट्स म्युजिक अवार्डमा सर्वाधिक तीन–तीन विधामा अवार्ड जितेका छन्। ‘धन्यवाद’ गीतका लागि गायक सबिन राई एन्ड द फ्यारोहले उत्कृष्ट समूह गायन, रक गायन र पप–रक संगीत सृजनाको अवार्ड जितेको थियो। नेपाली संगीत र कलाकारलाई प्रोत्साहन गर्न आयोजना हुँदै आएको हिट्स म्युजिक अवार्डको विभिन्न तीन विधामा सबिन राई एन्ड द फ्यारोह मनोनित भएको थियो। गायक दीप श्रेष्ठले ‘तिम्रो यादमा’ गीतका लागि ‘उत्कृष्ट गायक’ को अवार्ड पाउँदा गायिका दुर्गा परियारले ‘वनफूल’ का लागि ‘उत्कृष्ट गायिका’ घोषित भइन्। त्यस्तै ‘वनफूल’ बाटै सुरेश अधिकारीले उत्कृष्ट संगीत सिर्जना र फनिन्द्र राईले संगीत संयोजनको अवार्ड जिते। सर्वाधिक पाँच विधामा मनोनित भएकी गायिका बर्तिका एम राईको ‘आशा २’ ले उत्कृष्ट गीतको अवार्ड जितेकी थिइ...

काठमाडौं ।  मानवशास्त्री प्राध्यापक डा। डोरबहादुर विष्टको पुस्तक ‘फेटालिज्म एन्ड डेभलप्मेन्ट’ नेपाली भाषामा प्रकाशित भएको छ। शनिबार ललितपुरमा आयोजित कार्यक्रममा पुस्तकको नेपाली अनुवाद ‘भाग्यवाद र विकास’ लाई मानवशास्त्री बिहारीलाल श्रेष्ठले विमोचन गरेका थिए। पहिलो पटक सन् १९९१ मा प्रकाशित यो पुस्तकको नेपाली अनुवाद कर्णाली इन्स्टिच्युट र त्रिभुवन विश्वविद्यालय केन्द्रीय मानवशास्त्र विभागले विष्टको ९३ औं जन्मोत्सवको अवसरमा सार्वजनिक गरेको हो। विमोचनलगत्तै पुस्तकले नेपाल र नेपालीको अवस्थाको परिकल्पना गरेको श्रेष्ठले बताए। ‘नेपाल आधुनिक गतिमा किन अघि बढ्न सकेन भन्ने दृष्टिकोण पुस्तकमा समेटिएको छ,’ उनले भने। ‘फेटालिज्म एन्ड डेभलपमेन्ट’ का अनुवाद वसन्त थापा नेपाली समाजको वास्तविकता बुझ्न चाहनेहरूका लागि पुस्तक उपयोगी हुने बताए। नेपालको विकासमा असर पारेको हुँदा यहाँको सांस्कृतिक र सामाजिक ...